کتاب انسان موجودی یک‌روزه و دیگر داستان‌های روان‌درمانی

کتاب «انسان موجودی یک روزه و دیگر داستان‌های روان‌درمانی» اثری از اروین دی. یالوم، روان‌درمانگر و نویسنده شهیر آمریکایی، با پیشگفتار و ترجمه دکتر مهشاد فولادی، مجموعه‌ای از ده داستان روان‌درمانی است که در آن، درمانگر و مراجع در کنار هم به کاوش در عمیق‌ترین لایه‌های وجودی انسان می‌پردازند. عنوان این کتاب برگرفته از سخن مارکوس اورلیوس است که می‌گوید همه ما موجوداتی یک‌روزه هستیم؛ هم به یادآورنده و هم به یادآورده شده.

اروین یالوم در این کتاب با ده داستان گیرا و تأمل‌برانگیز، ما را به اتاق درمان می‌برد و نشان می‌دهد که چگونه انسان‌ها با چهار دغدغه بنیادین وجودی یعنی مرگ و ترس از فناپذیری، آزادی و مسئولیت انتخاب، تنهایی و انزوای وجودی و بی‌معنایی و جستجوی هدف دست و پنجه نرم می‌کنند. هر داستان، روایتی است از مواجهه یک انسان با یکی از این بحران‌ها؛ از نویسنده‌ای که شصت سال در بن‌بست نوشتاری مانده تا مدیری که پس از خودکشی مرشدش، واقعیت را زیر سوال می‌برد و از بالرینی که در هفتادسالگی به دنبال عشق گمشده جوانی‌اش می‌گردد تا پرستاری که با مرگ بیمارانش، با مرگ خودش روبه‌رو می‌شود.

از ویژگی‌های برجسته این کتاب می‌توان به روایت‌هایی از دل اتاق درمان اشاره کرد که یالوم با زبانی ساده و صمیمی، ما را به جلسات درمان می‌برد و نشان می‌دهد که چگونه یک گفتگوی صادقانه می‌تواند زندگی را دگرگون کند. همچنین ترکیب فلسفه و روان‌درمانی در این کتاب به چشم می‌خورد و یالوم از فیلسوفانی همچون نیچه، شوپنهاور، مارکوس اورلیوس، مولانا و سقراط به عنوان ابزاری برای شفا استفاده می‌کند. از نکات قابل توجه دیگر اینکه یالوم در این داستان‌ها از جایگاه درمانگرِ مطلق خارج می‌شود و خود را نیز موجودی یک‌روزه می‌داند که با ترس از مرگ، پیری و تنهایی دست و پنجه نرم می‌کند. او معتقد است که رنج‌های روانی، نشانه اختلال نیستند، بلکه فریادهای بیداری هستند و هدف درمان، خاموش کردن این فریادها نیست، بلکه شنیدن آنهاست. ترجمه دکتر مهشاد فولادی با پیشگفتاری ارزشمند و ترجمه‌ای شیوا، این اثر را به فارسی‌زبانان تقدیم کرده است.

این کتاب برای همه افرادی که به روان‌درمانی، فلسفه و خودشناسی علاقه دارند و با ترس از مرگ، پیری یا تنهایی دست و پنجه نرم می‌کنند و نیز برای کسانی که به دنبال کتابی دل‌نشین و روشن‌گر هستند، مناسب و کاربردی خواهد بود. در بخشی از متن کتاب آمده است که همه‌چیز زودگذر است و زمانی نزدیک است که همه‌چیز را فراموش خواهی کرد و زمانی نزدیک است که همه تو را فراموش خواهند کرد و همچنین رنج، نشانه اختلال نیست، بلکه نشانه بیداری است و انسانی که می‌تواند از بودن خود رنج ببرد، موجودی است که خود را می‌بیند. «انسان موجودی یک روزه» فراتر از یک کتاب روان‌درمانی، دعوتی است برای زیستن آگاهانه، برای روبرو شدن با ترس‌ها، برای پذیرش فناپذیری و برای یافتن معنا در میان همه بی‌معنایی‌ها و یالوم با این داستان‌ها به ما یادآوری می‌کند که اگرچه زندگی کوتاه است، اما همین کوتاهی است که به آن وزن و ارزش می‌دهد.