کتاب الکترونیکی سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی

پژوهش، بررسی، تاثیر و ارتباط سرمایه های اجتماعی بر کیفیت زندگی خانواده ها و انسان ها در جامعه کنونی.

يكي از حوزه‌هايي كه اخيراً مورد توجه قرار گرفته است، ارتقاء كيفيت زندگي شهروندان مي‌باشد. اين مفهوم كه براي ترسيم توسعه رفاه در يك جامعه به كار مي رود، به طور خيلي ساده مي‌توان گفت كه كيفيت زندگي منعكس‌كننده شرايط زندگي و رفاه افراد است. طي سي سال گذشته، كيفيت زندگي به مثابه يك هدف اصلي توسعه جامعه بر سياست‌گذاري‌هاي بسياري از كشورها تاثيرگذار بوده است. مفهوم كيفيت زندگي جايگزين ايده ثروت به مثابه هدف اصلي توسعه اجتماعي شده است (اسميت، 2002: 404).

گرچه مفهوم کیفیت زندگی از اواخر قرن بیستم مورد توجه جامعه‌شناسان قرار گرفته است، امّا ریشه‌های آن در جامعه‌شناسی را می‌توان تا اواسط قرن بیستم پی‌گرفت. در جامعه‌شناسی اولین اثر مهم درباره کیفیت زندگی از آگبرن (1946) می‌باشد که درباره حیات روستایی در ایالات متحده نوشته شده است. در دهة 1960 هنگامی‌که جامعه‌شناسان علیه چیرگی شاخص‌های اقتصادی واکنش نشان دادند، مفهوم کیفیت زندگی در پژوهش‌های اجتماعی اهمیت یافت امّا تا آن هنگام تمام شاخص‌های کیفیت زندگی، عینی بودند. در دهة 1970 شاخص‌های ذهنی هم برای سنجش کیفیت زندگی اضافه شدند. اوّلین بار کمپل و همکارانش در اثر خود در سال 1976 به شاخص‌های ذهنی و روان‌شناختی کیفیت زندگی توجه کردند (کمپل، 1976). مراکز تحقیقاتی گوناگون هم اکنون به سنجش کیفیت زندگی در سطح ملّی و بین‌المللی می‌پردازند. در ایالات متحده آمریکا از دهه 1960 انستیتو تحقیقات اجتماعی در دانشگاه میشیگان و مرکز نظرسنجی شیگاگو کیفیت زندگی را می‌سنجند و از سال 1995 با تأسیس انجمن بین‌المللی پژوهش توجه به مفهوم کیفیت، کیفیت زندگی، سنجش این مفهوم به خوبی نهادینه شده است (فیلیپس، 2006). توجه به مفهوم کیفیت زندگی در مجامع علمی و نیز در میان سیاستگذاران رو به فزونی است و این مفهوم در بسیاری از حوزه‌های علوم اجتماعی و بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به واقع می‌توان گفت که کیفیت زندگی مفهومی بین رشته‌ای در علوم اجتماعی است. توجه به مفهوم کیفیت زندگی مرهون رشد دیدگاه‌های کمتر اقتصادی درباره کیفیات زندگی اجتماعی است.

سازمان بهداشت جهانی در تعریف و تبیین کیفیت زندگی به سلامت فیزیکی، وضعیت روانی، سطح استقلال، روابط اجتماعی و رابطه آن‌ها با ویژگی‌های محیط همراه با هم توجّه کرده است (حریرچی و دیگران، 1388: 90). لیو  کیفیت زندگی را ادراکات فرد از وضعیت‌شان در زندگی در متن فرهنگ و نظام‌های ارزشی و در ارتباط با اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت‌هایشان تعریف می‌کند.