کتاب صوتی باد سرخ

معرفی کتاب باد سرخ

باد سرخ داستانی بلند از ریموند چندلر، استاد بزرگ ادبیات جنایی آمریکاست که در قالب کتابی صوتی از نشر صوتی رادیو پنجره منتشر شده است. این اثر با گویندگی فرهاد اتقیایی و به ترجمه فتح‌اله جعفری جوزانی در قالبی حدوداً صدوهفتاد دقیقه‌ای عرضه شده و نمونه‌ای شاخص از سبک هاردبویلد یا جنایی خشن به شمار می‌رود؛ سبکی که چندلر در کنار داشیل همت بنیان‌گذار آن دانسته می‌شود.

درباره کتاب باد سرخ

باد سرخ نخستین‌بار در ژانویه ۱۹۳۸ در مجله جنایی دایم دیتکتیو چاپ شد و قهرمان آن در نسخه اصلی، کارآگاه خصوصی جان دالماس بود. چندلر پس از شهرت رمان‌های فیلیپ مارلو، در بازنشرهای بعدی قهرمان این داستان را به مارلو تغییر داد و همین اثر در مجموعه‌های معتبری چون باد سرخ در سال ۱۹۴۶ و کار من دردسر است در سال ۱۹۵۰ نیز گنجانده شد. خود چندلر در نامه‌ای در سال ۱۹۴۸، این داستان را از بهترین کارهای خود برشمرده است.

آغاز داستان از مشهورترین متن‌های چندلر است؛ توصیف بادهای گرم و خشک سانتا آنا که از دره‌های کوهستان به لس‌آنجلس می‌وزند و در چشم‌انداز نویسنده، شب‌های آن‌ها به خشونت و مرگ گره می‌خورد. باد، در این داستان فقط پدیده‌ای طبیعی نیست؛ تابلو و پیش‌آگهیِ فاجعه‌ای است که در راه است.

خلاصه کتاب باد سرخ

داستان در لس‌آنجلس می‌گذرد؛ شبانه‌ای که باد سانتا آنا می‌وزد. کارآگاه خصوصی جان دالماس در بار روبه‌روی خانه‌اش نشسته و با متصدی جوان بار گفت‌وگو می‌کند. مردی وارد می‌شود و در جست‌وجوی زنی است که ظاهرش را با جزئیاتی عجیب و دقیق توصیف می‌کند. اندک زمانی بعد، مردی مست که در بار نشسته، او را می‌شناسد، بیرون درو او را می‌کشد و می‌گریزد.

دالماس که شاهد این قتل است، در راه بازگشت به آپارتمان با زنی روبه‌رو می‌شود که شبیه توصیف همان مرد است. زن به نام لولا بارزالی معلوم می‌شود که مقتول، مردی بوده به نام والدو که گردن‌بند مرواریدش را دزدیده است. لولا از دالماس می‌خواهد مرواریدها را بیابد؛ اما وقتی دالماس وارد آپارتمان مقتول می‌شود، به جای مروارید با جسد مردی دیگر روبه‌رو می‌شود. از این‌جا پرونده‌ای تاشده از اخاذی، دروغ، مرواریدهای تقلبی و روابط پیچیده مردی ثروتمند و همسرش آغاز می‌شود و دالماس باید میان پلیس‌های ناهم‌راستا، دشمنان مسلح و زنی که به او دل بسته، حقیقت را بیرون بکشد.

چرا شنیدن کتاب صوتی باد سرخ را از دست ندهید

چندلر نثر شاعرانه و کنایه‌آمیزی دارد که در شنیدن بهتر از خواندن حس می‌شود؛ جمله‌های کوتاه، توصیف‌های تند و طنز تلخ آشنای فضای نوار جنایی دهه سی آمریکا در گویندگی زنده می‌شود. گویندگی فرهاد اتقیایی به فضای تیره و خسته‌کننده و در عین حال دراماتیک داستان کمک می‌کند و ضرب‌آهنگ اثر را حفظ می‌کند. این داستان کوتاه و جمع‌وجور است؛ برای شنیدن در چند سفر یا بهانه‌ای برای ورود به دنیای چندلر گزینه‌ای مناسب است. ضمن اینکه باد سرخ جایی میان بهترین داستان‌های کوتاه چندلر می‌نشیند؛ داستانی که خود نویسنده به آن افتخار می‌کرد و منتقدان، آن را از کامل‌ترین داستان‌های کوتاه او می‌دانند.

مخاطبان مناسب کتاب صوتی باد سرخ

این اثر برای علاقه‌مندان به رمان جنایی، کارآگاهی و معمایی، طرفداران ریموند چندلر و داستان‌های هاردبویلد، شنوندگانی که فضای لس‌آنجلس دهه ۱۹۳۰ و فیلم‌نوار تیره را دوست دارند و کسانی که به‌دنبال کتاب صوتی کوتاه و پرتعلیق هستند، مناسب است. با توجه به خشونت و فضای تیره داستان، برای مخاطب نوجوان توصیه نمی‌شود.

بخشی از کتاب باد سرخ

آنچه در ادامه می‌آید، بازگویی آزادانه و خلاصه‌شده از صحنه آغازین داستان است، نه ترجمه عین متن اثر.

در شبی از شب‌های پاییز، باد بیابانی در لس‌آنجلس می‌وزد؛ از آن بادهای گرم و خشک سانتا آنا که از دره‌های کوهستان پایین می‌آید و به گفته راوی، تاروپود آدمی را به هم می‌ریزد. در شب‌هایی مثل این، هر مهمانی آخرش دعواست، زنانِ ملایم و کوچک، لبه کارد را سیاه می‌کنند و به گردن شوهرشان فکر می‌کنند و هر اتفاقی ممکن است بیفتد. دالماس در بار روبه‌روی خانه، لیوانی پر از نوشیدنی جلویش است و تنها کسان دیگری که آن‌جا هستند، متصدی جوان بار و یک مست که جرعه جرعه ویسکی می‌خورد. آرامش این لیوان تنها، چند دقیقه بیشتر دوام نمی‌آورد؛ چون درِ بار باز می‌شود و مردی با چهره‌ای مضطرب وارد می‌شود و از زنی می‌پرسد که لباسش را با جزئیاتی توصیف می‌کند که مرد معمولی نمی‌داند چنین توصیفش کند. از همین لحظه، چرخ‌دنده فاجعه شروع به چرخیدن می‌کند.

درباره نویسنده: زندگی‌نامه ریموند چندلر

ریموند تورنتون چندلر در ۲۳ ژوئیه ۱۸۸۸ در شیکاگوی آمریکا به دنیا آمد. پس از جدایی پدر و مادر، مادر او را به انگلستان برد و چندلر تحصیلاتش را در کالج دالویچ لندن گذراند. او جوانی را به روزنامه‌نگاری و نقد ادبی گذراند و در جریان جنگ جهانی اول در ارتش کانادا و سپس نیروی هوایی سلطنتی خدمت کرد. پس از جنگ به کالیفرنیا بازگشت و در شرکت‌های نفتی به مدیریت رسید، اما در بحران بزرگ اقتصادی سال ۱۹۲۹ و بیکاریِ به‌دنبال آن، در ۴۵ سالگی به نویسندگی داستان جنایی روی آورد. نخستین داستان او به نام قاچاقچی‌ها شلیک نمی‌کنند در سال ۱۹۳۳ در مجله ماسک سیاه چاپ شد. او با رمان خواب بزرگ در سال ۱۹۳۹ کارآگاه خصوصی فیلیپ مارلو را به دنیای ادبیات معرفی کرد و در مجموع هفت رمان نوشت که از میان آن‌ها می‌توان به خداحافظی عزیزم، خواهر کوچک و خداحافظی طولانی اشاره کرد. چندلر هم‌زمان در هالیوود فیلمنامه‌نویس نیز بود و فیلمنامه‌هایی چون بیمه دوگانه به همراه بیلی وایلدر و قطارهای زردرنگ به هیتچاک از کارهای او هستند؛ فیلمنامه داهلیای آبی نامزد جایزه اسکار شد. چندلر از بنیان‌گذاران سبک هاردبویلد دانسته می‌شود و مقاله معروف او با نام هنر ساده قتل، بیانیه این سبک به شمار می‌رود. در سال آخر زندگی، او به ریاست انجمن نویسندگان جنایی آمریکا انتخاب شد. ریموند چندلر سرانجام در ۲۶ مارس ۱۹۵۹ بر اثر سینه‌پهلو در لا جولا کالیفرنیا درگذشت.

جوایز و افتخارات ریموند چندلر

چندلر برنده جایزه ادگار انجمن نویسندگان جنایی آمریکا شد؛ از جمله برای بهترین فیلمنامه در سال ۱۹۴۶ برای داهلیای آبی و برای بهترین رمان در سال ۱۹۵۵ به‌خاطر خدایگان خداحافظی (خداحافظی طولانی). او در سال آخر حیات به عضویت و ریاست انجمن نویسندگان جنایی آمریکا انتخاب شد و فیلمنامه بیمه دوگانه نیز نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی بود. مهم‌تر از جوایز، اثرگذاری اوست؛ چندلر به یکی از ستون‌های ادبیات جنایی قرن بیستم و الگوی نسل‌های پس از خود تبدیل شده و شخصیت فیلیپ مارلو به نماد کارآگاه خصوصی بدل شده است.

نسخه‌های منتشرشده باد سرخ در ایران

باد سرخ در ایران با ترجمه فتح‌اله جعفری جوزانی از سوی انتشارات آناپنا منتشر شده است؛ بر پایه داده‌های کتاب‌شناختی موجود، چاپ دوم این ترجمه در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است. این اثر همراه با داستان‌های کوتاه دیگری از چندلر مانند ماهی آکواریوم، اسلحه‌ها در کاباره سیرانو، بی‌سیتی بلوز و منتظر می‌مانم نیز به فارسی ترجمه و از سوی همان ناشر عرضه شده است. نسخه صوتی باد سرخ نیز با گویندگی فرهاد اتقیایی از سوی نشر صوتی رادیو پنجره با مدت‌زمان حدود ۱۶۹ دقیقه منتشر شده است.